DAG - Asociación Galega de DeseñadoresDAG - Asociación Galega de Deseñadores

20/12/2014

Acceso para usuarios

Noticias

Crónica da visita á Guarda

Crónica da visita á Guarda 30/10/2014

Por Pepe Barro

Miña rica santa Tegra
dános o vento de popa
que somos deseñadores
e temos a pluma rota.

Á volta, antes de abandonar o cumio do monte Tegra, o noso presidente Suso Vázquez subiu ao tellado da capela da santa, revirou unha tella e soprou nela. Cumpriu o rito tal como na mañá dese mesmo sábado nos ensinaran os irmáns Ferreira. Cumpriu co rito de chamar polo vento tal como os antigos patróns reclamaban o pulo necesario para volver ás súas casas desde o refuxio do porto da Guarda.

Foi no sábado 18 de outubro cando percorremos toda a autoestrada do Atlántico, de norte a sur e mesmo de Lugo viñeron dous compañeiros a embarcar á Coruña. Ás 8:00 h, a nosa dorna xeiteira, o noso microbús, corría xa a velocidade de cruceiro con varios deseñadores a bordo. Santiago-Pontevedra-Vigo. Na última parada a tripulación estaba completa, vinte e un deseñadores e deseñadoras e dous arqueólogos, Antón Malde e Elisa, a súa colaboradora.

Ás 11.30 h foi a arribada á Guarda e como estaba previsto, sen tempo para un café que nos espelira da viaxe, subimos desde a ribeira a rúa do Calvario toda para petar na porta da sede da Asociación Naturista do Baixo Miño. Os irmáns Ferreira acolléronnos no seu local ateigado de aparellos de vellas gamelas, remos, boureis, carros... e por todas as partes as marcas dos mariñeiros xunto ás fotos dos seus propietarios.

Antón Ferreira tiña xa disposto o proxector e a pantalla para facer unha síntese elocuente do como e porqué das marcas. Un prodixio, un tesouro que os deseñadores galegos fariamos ben en valorar e coidar. Velaí unha práctica e un patrimonio único en Galicia, que saibamos, un repertorio gráfico que os guardeses partillan cos mariñeiros da Póvoa de Varzím, colegas cos que mantiveron estreitas relacións de mar e traballos.

Marcar a propiedade de redes e outros aparellos é a función nunha comunidade antigamente pouco alfabetizada. A madeira, a cortiza, grávanse a navalla ou a gubia, materia e ferramenta fornecen unha forte personalidade a un conxunto que Antón Ferreira cifra en catrocentas marcas, xuntadas unha por unha, preguntando, indagando entre o desinterese de protagonistas e autoridades.

Pero non son só as formas angulares, lineais, encrucilladas as que chaman a atención, é o valor de auténtico sistema, dun procedemento de transmisión familiar, declinando unha forma básica que é a que identifica o petrucio e que logo ha herdar o fillo que quede na casa.

Pregunta Antón Ferreira cal é o interese dos deseñadores galegos neste asunto e os vinte e un respondemos que vimos aprender, que aquelas marcas, vistas agora marcando as madeiras do traballo, son un poderoso conxunto, antigo e contemporáneo a un tempo.

Houbo tempo de saborear as leccións aprendidas cuns grolos de cervexa na vila e botar unha parola entre colegas no xantar arranxado diante da foz do Miño, en Camposancos, co Atlántico teimando en impedir que o río deite as súas augas no mar maior.

O sol salgado acompañounos na subida ao monte Tegra, preparando a tarde tamén para aprender.

Queriamos ampliar os nosos coñecementos da Cultura Castrexa, aquí, onde por vez primeira en Galicia se escavou un castro, e para tal fin, ninguén mellor que o arqueólogo Antón Malde que viaxou con nós desde A Coruña. Antón non só atende o que pasa debaixo da terra, a súa é tamén unha arqueoloxía que busca socializar o coñecemento extraído. Co seu rigor intelectual, no medio das ruínas da “citania” Malde púxonos diante dunha comunidade de amplos saberes, cun urbanismo ben artellado e unha arquitectura que logra o traballo co ferro, para construír a fachenda comunal das casas circulares de pedra. No museo, Antón centrou a nosa atención nos principais achados alí atesourados, subliñando o carácter dunha sociedade orgullosa e nada primitiva.

Foi o remate dun día de compañeiros e colegas. Entre o saber e o lecer, todos folgamos.

Santa Tegra procurou o vento e a nosa dorna xeiteira de Autos Rico arribou á Coruña, último porto, ás 22.00 h

Velaí a bitácora dun día cumprido.

Ligazóns relacionadas:

Imaxes da visita no facebook da DAG:
https://www.facebook.co/permalink.php?story_fbid=827163017327807&id=149460691764713
https://www.facebook.co/permalink.php?story_fbid=827177487326360&id=149460691764713

Pdf libro "As marcas dos mariñeiros da Guarda" de Antón Ferreira:
http://www.medioruralemar.xunta.es/fileadmin/arquivo/mar/Divulgacions/outros/marcadaguarda.pdf

Proxecto Signum (International society for mark studies): http://markstudies.org/

Descargar artigo de Joam Evams Pim para re:marks (Journal of Signum): From Marks to Ogham: Rethinking Writing in Gallaecia:

Remarks1_art6.pdf

comentario Comentarios (0)

A DAG organiza unha visita á Guarda para coñecer as marcas gráficas dos mariñeiros

A DAG organiza unha visita á Guarda para coñecer as marcas gráficas dos mariñeiros 05/10/2014

A DAG está a organizar unha visita á Guarda o próximo sábado 18 de outubro.

O obxectivo é  realizar un encontro coa asociación ANABAM (Asociación Naturista Baixo Miño) para coñecer de preto o singular sistema de marcas gráficas que utilizaban os mariñeiros da Guarda para identificar embarcacións, aparellos... etc.

Anabam leva anos investigando esta curiosa manifestación do noso patrimonio gráfico: http://www.anabam.or /ETNOGRAFIA.%20MARCAS.html, un complexo sistema, moitas veces de carácter familiar, no que a simboloxía  era transmitida ​de pais a fillos con pequenas variacións.

A DAG porá un autobús que sairá da Coruña e fará paradas en Santiago, Pontevedra e Vigo recollendo aos interesados en participar nesta actividade.

Horarios e puntos de recollida:
08:00 h Saída da Coruña. Parada do autobús do Carrefour de Alfonso Molina
08:50 h Saída de Compostela. Aparcadoiro do Pazo de Congresos
09:40 h Saída de Pontevedra. Rúa Alameda fronte ao concello
10:20 h Saída de Vigo. Estación do tren

A chegada á Guarda está prevista para as 11.30, e ás 12:00 h visisitaremos a asociación de Anabam onde nos mostrarán algunhas pezas  ​orixinais e paneis con reproducións d​as marcas. A continuación, gozaremos dunha palestra da man de Antón Ferreira (autor do libro: As marcas dos mariñeiros da Guarda, editado por Anabam en 1995)

Ás 14:30 haberá un descanso para xantar. A DAG está xestionando un menú cun restaurante da Guarda. Cada persoa pagaría a súa comida.

Pola tarde visitaremos a citania de ​Sta. Tegra en compaña do arqueólogo Antón Malde que nos falará da simboloxía que podemos atopar no castro. Ademais, alí poderemos ver unha pequena reprodución da antiga porta da capela na que os mariñeiros da Guarda e de Povoa de Varzim inscribían as súas marcas. A volta está prevista para ás 19:00 h. Faranse ás mesmas paradas que na viaxe de ida.

A actividade é gratis para os socios da DAG e terá un custo de 14 euros para os non-socios.

Inscricións socios: enviando un correo a info@asociaciondag.org
Inscricións non-socios: enviando un correo a info@asociaciondag.org xunto co xustificante de pagamento. O n.º de conta da DAG é o 2080 0392 23 3040002825

O prazo para inscribirse remata o mércores 15 de outubro.

Deixámosvos un par de ligazóns para abrir boca (Fonte, Proxecto Soncheo):

- Pequena reportaxe sobre o tema das marcas: http://proxectosocheo.wordpress.com/2013/01/18/marcas-marineiros/
- unha antiga gravación onde se pode ver a porta orixinal da capela de Sta.Tegra: https://www.youtube.com/watch?v=LlLGtqp1w-k

comentario Comentarios (0)

<< < 2 3 4 5 6 7 8 > >> 

0032 Revista DAGDAG - 0032

0032 - número 001 - novembro 2009

Nº 001 / novembro 2009

Autor/ora:“historias tipográficas” de Oscar Otero, “Tango corazón de papel” de Gisela Ahumada, unha conversa entre Uqui Permui e Martiño Villaverde “Inspirar… expirar”, “Formatos e grellas, todo en-caixa” de Natalia Crecente e Segundo Fernández e “Replica, unha tipografía do século XXI” de Marcos Dopico


Descargar PDF


DAG - Asociación Galega de Deseñadores | Apdo de Correos 2131 Santiago de Compostela | + información Aviso legal